Markegrenzen

Markegrenzen nu

In het landschap zijn veel markegrenzen nog herkenbaar. Dit komt deels onder ze historisch herkenbaar waren door bijvoorbeeld landweren, en deels omdat de eigenaren links en rechts van de grens verschillend waren, en daardoor nog steeds zijn. De gemeenten die in de Franse tijd ontstonden waren opgebouwd uit marken; grofweg werden de oude richtersambten gesplitst in een stads-gemeente en een ambt-gemeente. Hierdoor ontstonden uit de 68 marken 21 gemeentes. In 1832 werden kadastrale kaarten van (ook) Twente gemaakt. In de jaren daaraan voorafgaand werden de gemeentegrenzen precies kadastraal vastgelegd met een bijbehorend proces-verbaal en een figuratieve schets. Dankzij deze gegevens is een derde van de markegrenzen precies bekend, waarbij we wel moeten opletten of de gemeentegrens inderderdaad samenvalt met de markegrens.

Markegrenzen atlas

In de loop van de 19e eeuw werden de marken ontbonden: de gemeenschappelijke gronden werden verdeeld. Hierdoor is nooit een gedetailleerde kaart van de marken gemaakt. Het is wel zo de kadastrale gegevens uit 1832 vaak nog marke ("markte") als eigenaar van percelen woeste grond aangeven; de verdeling van markegronden kwam in Twente pas laat op gang en werd pas rond 1850 afgerond.

Er zijn eerder projecten geweest om de markegrenzen vast te leggen: