Boundary markersGrevenpaal (34.45.46.49)
Foto: Leander Post
Op het punt waar de Grevenpaal stond, kwamen vier marken samen,
te weten de marke Usselo, de marke Beckum, de marke Haaksbergen-Honesch en de marke Eppenzolder-Holthuizen-Stepelo.
Het is paal nr. 20 in het proces-verbaal van Hengelo.
In een grensovereenkomst uit 1532 tussen de marke Haaksbergen-Honesch en de marke Usselo wordt de paal al genoemd: 'eenen paal staande aan Dries Greven Land'.
Op deze plek stond al in 1614 een paal in slechte staat1.
In 1724 is de 'vervallen steen of merktpaal' opnieuw in slechte staat volgens het markeboek van Usselo2.
De transcriptie van de betreffende paragraaf is:
Op voorstel van den Heer van Boekeloo
worden welg?lten Heeren Gecommiteerden
versogt ??? geauthoriseren den vervallen
steen of merktpaal, bij het Grevenlandt
op de scheijding tusschen Boekeloo, Hoxbergen
en Bekkum weder te vernieuwen,
na alvorens daar van aan de ???
der geseijde plaatse behoorlijck ???
gegeven te hebben.
Wellicht is de paal die er nu nog staat in 1724 geplaatst.
Deze paal was in de 20e eeuw enkele jaren verdwenen.
Begin zestiger jaren zei Johan, de huidige bewoner van 'n Greem'n, tegen zijn
vader:" Din steen doar midden in 't laand, doar kik toch gin
mèènske meer noar umme en wi'j hebt um mar naar in de weg
stoan. Wi'j grèèft um mar in de groond"3.
Op 23 april 1976 is hij weer opgegraven, zie artikel uit de Tubantia hieronder.
Tot groot verdriet van het kadaster echter niet op de goede locatie,
die daarover in 1977 de gemeente Enschede aanschrijft4.
De Grevenpaal is rijksmonument 18880.
Hij stond van 1850 t/m 1976 op topotijdreis als 'Greven Pl' of 'Greve Gp' op de originele plaats.
In 2021 verschijnt de Grevenpaal weer, maar nu met de aanduiding 'Gp' en het puntje op de locatie aan de Hagmolenbeek waar hij nu staan.
Verwijzingen
- Markeboek van Holthuizen-Eppenzolder (27 juli 1614).
- Markeboek Usselo, holting van 29 april 1724 (Marken Archief, Toegang 157, Inv. 349, pagina 166).
- B.J.Waanders, Herinnering aan een marke steen, Oald Hoksebarge, (november 1989).
- Kopie van de brief uit het Archief van Museum Hengelo, Inventaris nummer 43.1.
- Historische Kring Haaksbergen, Merkstenen uit onze cultuur, (1998).
|